Onze doelstellingen
Wonen met zorg
In 2040 is 27% van de Brabanders ouder dan 65 jaar. De zorgvraag voor ouderen verdubbelt de komende tien jaar, terwijl het aantal zorgmedewerkers afneemt. Hierdoor wonen meer ouderen langer zelfstandig thuis. Ook neemt het aantal mensen toe dat zorg of begeleiding nodig heeft, zoals ex-GGZ-patiënten, uitstromers uit opvang en statushouders. Er ligt steeds meer nadruk op welzijn. Er zijn investeringen in welzijn nodig ter voorkoming van de geïndiceerde zorgvraag. Communities worden daarom belangrijker: gemeenschappen waar mensen naar vermogen kunnen meedoen en iets kunnen betekenen voor de ander.
De vraag naar woonvormen voor bijzondere doelgroepen blijft. Zowel voor ouderen met een zware zorgvraag, uitstromers, als ook voor bewoners met onbegrepen en overlastgevend gedrag. In de Wet Regie op de Volkshuisvesting worden urgentiecategorieën genoemd waarvoor op dit moment nog geen afspraken zijn: ex-gedetineerden, uittredende sekswerkers en dakloze gezinnen met minderjarige kinderen. De ambitie is om het aantal dak- en thuislozen in 2030 terug te dringen naar 0.
Wat staat er in 2026 op de planning?
16% van onze woningvoorraad is geschikt voor bewoning door senioren die zorg aan huis nodig hebben. We streven naar 20%. We leveren in 2026 geen zorgwoningen op die specifiek voor senioren zijn, wel hebben we woongebouwen in aanbouw. We voegen tot 2035 700 woningen geschikt voor senioren toe.
Samen met onze partners ontwikkelen we woonconcepten, zowel in bestaande bouw als op nieuwbouwlocaties. Daar waar we kansen zien in de nieuwbouw of in de bestaande bouw werken we met het Programma van Mogelijkheden van Geluk en Gezondheid.
We ontwikkelen communities die bijdragen aan het uitstellen of afschalen van de zorgvraag. In Breda zetten we Gemengd Wonen Gageldonk en de pilot Middellaan voort. Ook blijven we werken aan Samen Thuis Heksenwiel en Brabantpark Eigenwijks, zodat bewoners langer zelfstandig thuis kunnen wonen. In Etten-Leur continueren we Zorgzame Buurten waar bewoners naar elkaar omkijken en gaan we verder met het project Samen leven in de wijk. In Roosendaal werken we samen met partners aan een eerste woonconcept voor senioren en concretiseren we de plannen voor gemengd wonen in Bovendonk en Vlietpark.
In 2026 onderzoeken we in Breda de mogelijkheden om het scheiden van wonen met zorg toe te passen binnen beschermd wonen. Dit doen we onder begeleiding van een projectleider samen met gemeente, zorgaanbieders en Laurentius en Wonen Breburg.
Voor een groot deel van de verplichte urgentiecategorieën in de Wet Regie op de Volkshuisvesting zijn al afspraken met gemeenten en zorgaanbieders binnen het Regionaal Huisvestingsnetwerk. Voor enkele doelgroepen ontbreken deze nog en daarvoor willen we uniforme voorwaarden vastleggen. De groep dakloze gezinnen met minderjarige kinderen vraagt om extra onderzoek. De pilot met 10 woningen in Roosendaal biedt hiervoor input voor verdere beleidsontwikkeling.
We investeren niet alleen in stenen, maar ook in waarde
Het gaat ons niet alleen om goede woningen bouwen. We vinden het ook belangrijk dat bewoners in hun leefomgeving meer verbinding met elkaar ervaren. Een omgeving waarin ze elkaar kennen en waar nodig helpen. Bijvoorbeeld even iemands kliko aan de straat zetten of een boodschapje doen.
Gemeenschapsvorming via gebouwen
De zorg verandert en niet alles kan nog door professionals worden georganiseerd. Het netwerk rondom de (toekomstige) zorgvrager wordt daarom steeds belangrijker, en dus de gemeenschap. Gemeenschapsvorming zagen we eerder vooral als taak van het sociaal domein. Maar juist ook via onze gebouwen kunnen we er direct invloed op uitoefenen.
Architectuur en ontmoeting
Via Pim van der Ven van Juli Ontwerp maakten we kennis met het Programma van Mogelijkheden Geluk en Gezondheid dat we nu als aanvulling gebruiken op onze programma’s van eisen. Denk aan architectuur gericht op toevallige ontmoetingen. Maar ook het creëren van goede lichtinval en het gebruik van natuurlijke materialen. Als mensen elkaar wat meer tegenkomen in woongebouwen verlaagt dat de drempel om eens wat met en voor elkaar te doen.
De Kesterenhof in Breda
We passen dit nu toe bij het project De Kesterenhof aan de Muizenberglaan in Breda. In januari starten we met de bouw van drie woontorens en een gezamenlijke binnentuin. Omdat we daar ouderen huisvesten, moet de omgeving dementievriendelijk zijn. De woontorens verbinden we met een looproute. Door de binnentuin en om het complex ligt straks een wandelpad in dezelfde steensoort. Zo zijn mensen met dementie meer geneigd dat wandelpad te volgen en minder te verdwalen.
De galerijen zijn breder en hebben terrasjes. De woonkamer zit aan de voorkant van het appartement, aan de kant van de galerij, en niet zoals zo vaak aan de achterkant. Zo maken bewoners meer onderdeel uit van het leven in het gebouw. Het is niet alleen een investering in stenen, maar vooral in waarde.
Judith van den Bos
Adviseur Wonen Zorg & Welzijn
Een bewoner vertelde ons: hier wonen is een lot uit de loterij
In woongebouw Heksenwiel in Breda, bestaande uit complexen de Haak, de Bogen en de Roos, werken we inmiddels 16 maanden samen met Surplus en Stichting WIJ aan de driejarige pilot Samen Thuis. Het doel: een betrokken gemeenschap waarin bewoners voor elkaar klaarstaan en waarin ze er samen voor zorgen dat het makkelijker wordt om langer zelfstandig thuis te wonen. Ons team is dagelijks ter ondersteuning aanwezig.
Teambuilding is onmisbaar
Om zo’n gemeenschap te creëren en in evenwicht te houden, is een stevig team nodig. Teambuilding kost veel tijd, maar is onmisbaar. We leren van elkaar en de situaties die dagelijks ontstaan. Veel gaat al best goed, maar we zoeken bijvoorbeeld nog naar de beste manier om verbinding tussen mensen tot stand te brengen. Dat gebeurt regelmatig vanzelf, maar niet altijd. We zijn nog zoekende om dit meer op gang te krijgen en te stroomlijnen. Maar daar is deze pilot ook voor bedoeld. En de ervaringen die we hiermee opdoen, gebruiken we voor komende projecten.
Sturen op instroom
We sturen op instroom van actieve 55-plussers die graag iets voor hun buren willen betekenen en op instroom van bewoners die juist wat extra nodig hebben. Via de communitybuilder van Surplus krijgen we contact met potentiële bewoners. Na een positieve kennismaking en na het vrijkomen van een woning bekijken we per galerij aan welk type buur behoefte is.
We hanteren overigens geen strikte scheidslijn tussen de twee doelgroepen. Tijdens de intakegesprekken bekijken we met een zelf ontworpen matrix in welke categorie bewoners vallen, zodat we ook iets kunnen verwachten van elke type buur. Alle nieuwe bewoners, ook met zorgvraag, kunnen iets voor een ander doen. Daarom luisteren we goed naar de motivatie van toekomstige bewoners. Het is zeker een pre als ze al actief zijn in het woongebouw of ergens anders als vrijwilliger werken. Dat is overigens niet verplicht.
Een hechtere gemeenschap
De gemeenschap is echt al hechter geworden. Bewoners vinden elkaar sneller voor kleine, maar waardevolle vormen van hulp: samen een spelletje doen, helpen met de boodschappen, oogdruppels toedienen of een lampje vervangen. Ook in het grandcafé ontmoeten ze elkaar. Doordat er meer onderling contact is, valt het beter op als iemand (acute) zorg nodig heeft. Bewoners kunnen zo sneller een zorgmelding doen. Daar hebben we al een paar heel succesvolle voorbeelden van. Het is ook een vorm van duurzaam wonen: als een actieve bewoner uiteindelijk zelf behoefte aan wat ondersteuning krijgt, dan kan ook hij terecht bij zijn buren. Zo is de cirkel rond.
Mensen maken een bewuste keuze om hier te wonen. Om juist weer meer iets voor een ander te kunnen doen of om in verbinding met elkaar te kunnen genieten van hun oude dag. Iedereen vindt een vorm van sociaal contact belangrijk. Laatst zei een bewoner dat wonen in Heksenwiel een lot uit de loterij is, en dat dit is hoe thuis hoort te zijn. Een mooier compliment kunnen we niet krijgen.
Anna Brouwer en Thamara Prins
Wijkconsulent en sociaal beheerder
De andere teamleden zijn: Joris de Kort (communitybuilder Surplus), Kelly de Rooij (communitybuilder Surplus), Britt van Driel (wijkverpleegkundige Surplus) en Sil Sanders (Stichting WIJ)
Breda